14 Şubat yaklaşırken, ilkokul yıllarımızda masumane çıkma teklifinden daha fazlası olduğunu ve yaş ilerledikçe anladığımız duyguya yakından birlikte bakalım mı?
Tarihler boyunca geçmişten bugüne pek çok şairin şiirlerine aktarmak için geceleri gündüze karıştığı, pek çok sanatçının tabloları için ilham perisi olduğu, filozofların bir anlam bulmak için uğraştığı o karmaşık duyguya biraz yakından inceleyelim.
İnsanı adeta esir alan bu duygu, beyinde başlayan ve tüm vücuda yayılan bir hormon fırtınasıdır adeta… Önce “haz” veren dopamin, sonra “mutluluk” veren ve bağımlılık yaratan seratonin, son olarak da “bağımlılık” tan sorumlu oksitosin hormonu salgılanması… Kısaca böyle bir süreçten geçiyor vücudumuz, tabi doğru kişiyi bulursanız. Bulmazsanız, “GEÇMİŞ OLSUN”… Araştırmalara göre; aşk’ın insanlardaki stresi azalttığı ve sağlığı olumlu etkilediği söyleniyor. Hadi biraz daha derinlere inelim ve bu insanı aptallaştıran duyguya yakından bakalım.
Aşkın Belirtileri Nelerdir?
Aşk bazen tek bir bakışta başlar, bazen de fark etmeden hayatın içine sızar. İçinizde tarif etmesi zor bir heyecan, sebepsiz bir gülümseme ve sürekli o kişiyi düşünme hali… Peki gerçekten aşık olduğunu nasıl anlarsın? Aşkın hem kalpte hem zihinde bıraktığı o işaretlere birlikte bakalım.
Kıskançlık
Başka birinin yanında gördüğünde, yazdığına cevap vermediğinde, nerede olduğunu bilmediğinde… Pek çok komplike davranışı beraberinde getirir, ilişkilerde olması gerektiği dozda kalırsa sıkıntı olmaz ama doz aşımına uğrarsanız kaybedersiniz.
Zaman Algısı
Onunla olduğun her anın tadını çıkarmak istersin… Yanında olduğunda, zaman o kadar hızlı akıp gider ki, anlayamazsın bile. Hatırlasana; okullu olduğun zamanları; “hafta sonu” ne kadar yavaş geçiyorsa, “hafta içi” de bir o kadar hızlı.
Sürekli Düşünme
Belki de, en belirgin özelliklerden biridir. Zihnin onu merkezine alır, hormon seviyelerindeki değişimler seni sürekli onu düşünmeye iter. Hayaller kurduğun o masumane evredir kısacası.
Fiziksel ve Duygusal Tepkiler
Göz bebeklerinde büyüme, kalp ritminde inişler ve çıkışlar… En önemlisi de; “midede kelebekler” uçuyormuş hissi…
Bakmadan Duramama
En klasik hareketlerdendir. Göz ucuyla bakarsın ve o da sana bakıyordur. Garip bir utanma hissiyle birlikte uçuşan bir kelebek… Onun gözlerinde kendini kaybetmek…
Yapmam Dediğiniz Şeyleri Yapma
Mason Roantree şöyle demiş; “Birlikte huzuru arzulamaya başlıyorsun.” Ona yakın olmaya yakınlaştıracak aktivetelere gidebilirsin.
Aşırı İyimserlik
Hekster şöyle demiş: “Birine derinden aşk hissederseniz, o zaman onun kim olduğu ve kendisini çevreye nasıl yansıttığı konusunda biraz gerçekçi olmayan bir görüşe sahip olmanız muhtemeldir.” Çorapla parmak arası terlik giyse bile… O kadar da uzun boylu değil ya, değil mi?
Aşkın Kimyası Nedir? Aşık Olunca Beynimize Ne Oluyor?
Aşık olduğunda aslında sadece kalbin değil, beynin de yoğun bir değişim sürecine girer. Dopamin, oksitosin ve serotonin gibi kimyasalların salınımı artar; bu da mutluluk, bağlılık ve heyecan duygularını güçlendirir. Peki aşk, beynimizin hangi bölgelerini etkiler ve bizi neden bu kadar güçlü hislerle sarar? Gel, bilimsel açıdan birlikte inceleyelim.
Dopamin (Mutluluk Hormonu):
O kişi yanındaysa, onunla vakit geçirdiğinde beyninde dopamin salgılanır ve ödül gibi hissedersin.
Oksitosin (Bağlanma Hormonu)
Fiziksel temasın arş’a ulaştığı noktalarda, salgılanan hormondur. Bir “güven” duygusu oluşturur.
Serotonin
Onunla hayaller kuruyorsun ya hani? İşte bu arkadaşın suçu… Sürekli düşünmene yol açar ve aşk’ın karmaşıklığı seni sarıp sarmalar.
Adrenalin ve Noradrenalin
İlk buluşmadaki kalp çarpıntısı hissinin suçlusu tam karşında duruyor. Fiziksel tüm tepkilerin suçlusudur.
Feniletilamin (Aşk Molekülü)
Beynin ödül merkezini aktive edilmesiyle, deli dolu hissedersiniz.
Aşk’ın gözü kördür. Bu duyguya kapıldığında, o kişiye olan tolerans seviyesi o kadar artar ki, hatalarını görmek istemezsin. Hata olduğunu bilsen bile… Onunla ilgili eleştirilere kapalı olursun ve arkadaşlarının uyarıları bir kulağından girip, diğer kulağından çıkar. Şu kelimeyi duydun mu? Medialfrontal… Beynin karar verme bölümüdür. Bu bölgeyi işlevsiz kılar bu duygu ve en basit tabirle “aptal aşık” olursun.
Aşk’ın 3 Evresi Nedir?
Aşk tek bir duygudan ibaret değildir; zaman içinde dönüşen ve derinleşen bir süreçtir. İlk heyecanla başlayan bu yolculuk, bağ kurma ve uzun vadeli bağlılık aşamalarına evrilir. Peki bilimsel olarak aşkın üç evresi nedir ve her evrede bedenimizle zihnimizde neler değişir? Gelin adım adım bakalım.
Tutku
Öne çıkan 2 davranış vardır: “Cinsel Arzu ve Fiziksel Çekim”… Cinsiyet hormonları olan “östrojen” ve “testosteron” hormonlarının etkisi yoğundur. Kişinin dikkatini bir kişi üzerine yoğunlaştırmasın yol açar. Araştırmalara göre; genetik devamlılığın sağlanması için, evrimsel bir adaptasyon olarak geliştiği iddia edilmektedir.
Çekim
Onunla vakit geçirme isteğinin baş gösterdiği evredir. Bu evrede, dopamin ve serotonin hormonunun etkisi çok fazladır. Serotonin seviyesindeki en ufak bir dalgalanma ya da düşüş, “takıntı” seviyesinde bir düşünce yoğunluğuna yol açabilir.
Bağlanma Evresi
Uzun süreli bir bağlanma hissinin ortaya çıktığı evredir. Bağlanmayı destekleyen “oksitosin” ve “vazopressin” bu evrede ortaya çıkar. Oksitosin, “güven” duygusunu, vazopressin ise; “sadakat” duygusunu güçlendirir.
Aşk’ın Sosyopsikolojik Yönü Nedir?
Kişinin kendine özgüveninde artışa yol açar. Kişinin stres ve kaygısını azalttığı söyleniyor. Psikolojik iyilik seviyesinde artış ve mutluluk/tatmin duygularını güçlendirir. Kötü bir sonda sizi ne bekliyor peki? Kaygı ve stres seviyesinde gözle görülür derecede artış, düşük özsaygı ve depresyon… Bunlar tabi daha başlangıç…
Aşk Acısının Bilimsel Yönü
Herhangi bir ayrılık durumunda hissetiğin şey, beynin sinir sistemiyle ters düşen bir duygudur. Ayrılık anı ve sonrasında bazı tepkiler verir, tüm düzen alt üst olur.
İlişkiler biter ama etkisinin bitmesi zaman alır. Yavaşça azalır, sancılı bir süreçtir.
Sona doğru gelirken sanatsal yönüne de bakıp, şimdilik veda edelim mi? Geçmişten günümüze en güzel şarkı derlemeleri karşında…
Sezen Aksu olmazsa olmazımız değil mi? “Olmaz Olsun” ve “Haydi Gel Benimle Ol” ile başlayan süreç, “Tükeneceğiz” ve “Git” ile bitebilir.
Erol Evgin… Mükemmel bir ses, kusursuz bir karakter… “Sevdan Olmasa” ve “Söyle Canım” ilk akla gelenler ama dahası var.
Kayahan… Saygı ve sevgiyle anıyoruz kendisini… “Seni Seviyorum” şarkısı ile akıllarda kalıcı olmayı başarmıştır.
Kalben… Deli dolu bir sahne enerjisine sahip… Konserine gitmediysen, şiddetle tavsiye ediyorum. Hangi şarkıyı önereceğimi zaten biliyorsun; “Haydi Söyle”…
2003 Gurumuz Sertab Erener… Sesiyle, o “Aşk” diye girişiyle mükemmel bir eşlikçidir bu duyguya. Aşık olmayan kişiye aşıkmış gibi davrandırır.
Gülay Sezer… Senin cesaretin var da, ya bir korkaksa? “Cesaretin Var Mı Aşka?” her yüreğin kaldırabileceği bir şarkı olamaz.
Nükhet Duru… 71 yaşındaki yaşayan bir efsane… “Ben Sana Vurgunum” diyoruz birlikte… Esmeray’ın “Unutama Beni” şarkısına geçiş tehlikesi vardır.
Ajda Pekkan “Haykıracak Nefesim Kalmasa” bile seni gerçekten seviyorum diyebiliyor musun? O kişiyi buldun mu?
Özdemir Erdoğan… Bir sevgili arasan yıllarca bulamazsın, düşersen aşk ağına kaçsan kurtulamazsın… “Bana Ellerini Ver” şarkısından “Benim Gibi Sevemezsin” şarkısına yatay geçiş yapabilirsiniz.
Zeki Müren’de bizi görecek mi? “Ben Seni Unutmak İçin Sevmedim” diyen herkes bir gün unutmak zorunda kalabiliyor.
Müzeyyen Senar… “Bir İhtimal Daha Var” o da ölmek mi dersin? O ihtimali gerçekleştirebilirdik, o da isteseydi…
Günümüzden biraz daha öneri verip, şimdilik veda edelim mi? Dolu Kadehi Ters Tut’tan “Dilerim Ki”, Mavi Gri’den “Dünyanın En Güzel Kızı”, Maran Marangöz’den “Aşık Oldum Ben Sana”, Teoman’dan “Sevdim Seni Bir Kere”, Duman’dan “Ellerin Ellerime”, Yaşlı Amca’dan “Giderdi Hoşuma”, Sufle’den “İçinde Aşk Var”, Karsu’dan “Jest Oldu”…
Umarım herkes bir gün gerçek aşk’ı yakalayabilir. Sağlıkla, sevgiyle kal. Yepyeni yazılarda görüşmek üzere!
Daha fazla bu tarz öneri için Aşk & İlişkiler kategorimize göz atabilirsin. Ayrıca aramıza katılmak istersen Listeliyoruz Instagram adresinden bize mesaj atabilirsin! ♥️
